على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2535

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

باب سمع ) : سست خرد گشت پس از دانائى و دانشمندى . فرتاب ( fart b ) ا . پ . افشا و آشكار - كردگى . فرتاج ( fert j ) ا . ع . نام داغ و نشانى مر شتران را . و نام موضعى . فرتاش ( fart c ) ا . پ . وجود ضد عدم . فرتان ( fart n ) ص . ع . ج . فرات . يق : مياه فرتان : آبهاى شيرين و گوارا . فرتخة ( fartaxat ) م . ع . فرتخ فرتخة : نرم شد پس از سختى و رام شد سپس سركشى . فرتست ( fartast ) ا . پ . پانه . و فرت . فرت فرت ( fert - fert ) م ف . پ . بشتاب و شتابان و به زودى . فرتك ( fartak ) ا . ع . نام شاخه‌اى از كوه بكرانهء درياى هند متصل بيمن و آن را راس الفرتك نيز نامند . فرتكة ( fartakat ) م . ع . فرتك فرتكة : گام نزديك گذاشته رفت . و فرتكه : ريزه ريزه كرد آن را . و فرتك عمله : تباه گردانيد كار آن را . فرتك زدن ( fortak - zadan ) ف ل . پ . انگشت زدن و بشكن زدن . فرتن ( fartan ) ا . ع . نام زنى . فرتنة ( fartanat ) م . ع . فرتن الرجل فرتنة : سخن را روشن و بنيكوئى بيان كرد آن مرد و بآواز نرم گفت . و فرتن فلان : گام نزديك گذاشت فلان در رفتن . فرتنى ( fartan ) ا . ع . بچهء كفتار . و زن زنا كار . و زن مغنيه . و داه و كنيز . و نام كوشكى . فرتوت ( fartut ) ا . پ . پير سالخورده و خرف شده و از كار رفته . فرتوت سال ( fartut - s l ) ص . پ . ضعيف شده و از كار افتادهء از پيرى . فرتوت‌شدگى ( fartut - codagi ) ا . پ . پيرشدگى و از كار رفتگى از پيرى . فرتوتى ( fartuti ) ا . پ . پيرى و خرافت . فرتود ( fartud ) ا . پ . فرتوت . فرتور ( fartavr ) و ( fartur ) ا . پ . عكس و انعكاس . فرتوك ( fartuk ) ا . پ . خطاف و شبپره . فرث ( fars ) ا . ع . سرگين ما دام كه در شكنبه باشد . ج : فروث . و كشتى خرد و كوچك . و آفتابه و ابريق . و شوريدگى دل زن باردار . فرث ( fars ) م . ع . فرث كبد فلان فرثا ( از باب ضرب ) : زد بر جگر فلان درصورتىكه او زنده ماند . و فرث الجلة ( از باب نصر و ضرب ) : شكافت جلت خرما را و بيرون كرد و پراكنده نمود آنچه در وى بود . و كذا : فرث الكرش . و فرثت الحبلى ( از باب نصر ) : شوريده دل شد آن زن باردار . و فرث كبده : پريشان كرد جگر او را باندوه و آزار . فرث ( faras ) م . ع . فرث فرثا ( از باب سمع ) : سير گرديد . و فرث القوم : پراكده و متفرق شدند آن گروه . فرث ( fares ) ص . ع . سير ضد گرسنه . و مكان فرث : جائى كه نه كوه باشد و نه ريگ . فرثدة ( farsadat ) م . ع . فرثد وجهه فرثدة : بسيار و پر گوشت گرديد روى او . فرثطة ( farsatat ) م . ع . فرثط فرثطة : فروهشته و نرم افتاد در زمين . فرج ( farj ) ا . پ . بها و قيمت و ارزش . و قدر و مرتبه و شأن و ابرو . فرج ( farj ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرجه و شكاف . و كس زن كه شله نيز گويند . فرج ( farj ) ا . ع . اندام شرم جاى . و جاى ترسناك . و سرحد ملك كفار . و شكاف ما بين هر دو پاى اسب . ج : فروج . فرج ( farj ) م . ع . فرج بين شيئين فرجا ( از باب ضرب ) : گشاد ما بين دو چيز را . و فرج هو ( مجهولا ) : گشاده شد آن . و فرج الله الغم : دور كند خدا اندوه را . و فرج القوم للرجل : جاى باز كردند آن قوم براى آن مرد در مجلس . فرج ( forj ) و ( ferj ) ا . ع . كسى كه راز را نپوشد . فرج ( faraj ) ا . ع . گشايش اندوه . و كسى كه هميشه فرج وى منكشف باشد و مكشوف . العوره . و بهم ناپيوستگى دو سرين از بزرگى . و پيوسته و اماندگى شرم جاى . فرج ( faraj ) م . ع . فرج فرجا ( از باب سمع ) : بهم ناپيوست هر دو سرين آن از بزرگى و هميشه مكشوف العوره ماند . فرج ( faraj ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گشايش اندوه . و نجات و خلاصى . و راحت و آسايش . و فرح و انبساط و خوشى و خرسندى و خرمى . فرج ( farej ) ص . ع . مرد پيوسته گشاده عورت . فرج ( foraj ) ع . ج . فرجة . فرج ( foroj ) ا . ع . آنكه راز را نپوشد . و كمان دور زه . و زن با يك جامه . فرجا ( far - j ) م ف . پ . اين جا . و اينك . فرجاء ( farj ' ) ص . ع . مؤنث افرج : زنى كه هر دو سرين وى از بزرگى باهم نپيوندد . و زنى كه پيوسته مكشوف العوره باشد . فرجاد ( farj d ) ص . پ . فاضل و دانشمند . فرجار ( ferj r ) و فرجارذ ( farj rez )